Ex. 2-5: Ständchen

Franz Schubert

Key: F/DmTime: 3/4Schwanengesang (D.957)

Ständchen (Serenat), Schwanengesang (Kuğu Şarkısı) dizisinin dördüncü şarkısıdır. Schubert onu Ağustos 1828’de, 31 yaşındayken yazdı. O yaz Ludwig Rellstab’ın şiirleri üzerine yedi, Heinrich Heine’nin şiirleri üzerine altı şarkıyı, aynı nota defterine art arda yazdı. Schubert o yılın kasım ayında öldükten sonra kardeşi şarkıları Viyana’daki bir yayıncıya sattı. Yayıncı şarkıları tek bir dizide topladı ve kuğunun yalnızca bir kez, ölmeden hemen önce şarkı söylediğine dair eski bir inançtan yola çıkarak diziye Kuğu Şarkısı adını verdi. Dizi 1829’da yayımlandı.

Ludwig Rellstab (1799–1860) Berlinli bir şairdi. Ordu subayı olarak görev yapmış, daha sonra şehrin en önemli müzik eleştirmeni olmuştu. 1825’te, 26 yaşındayken, Beethoven ile tanışmak için Viyana’ya gitti ve Beethoven’ın onları bestelemesini umarak birkaç şiirini onun evinde bıraktı. Beethoven bunu hiç yapmadı. Beethoven’ın ölümünden sonra Schubert’in bu şiirleri onun kâğıtları arasında bulduğu söylenir. Ancak Ständchen 1827’de Rellstab’ın bir şiir kitabında da basılmıştı; dolayısıyla Schubert onu oradan okumuş da olabilir.

Şiirde genç bir adam gece sevdiği kadına şarkı söyler. Ondan sessiz ormanda yanına inmesini ister. Ay parlıyor, kimse dinlemiyor, bülbüller bile onun için şakıyor gibidir. Şiir, adam hâlâ beklerken sona erer.

Piyano partisi, genç erkeklerin gece serenat yaparken çaldığı çalgı olan gitar gibi duyulur.

1838’de Liszt şarkının yalnızca piyano için bir versiyonunu yaptı ve onu sık sık konserlerinin sonunda çaldı. O zamandan beri şarkı orkestra, keman, viyolonsel, arp, org, gitar ve daha birçok çalgı için düzenlendi.

Fatma Said’in Lieder albümünden 4. parça (2025)
Listen on Apple MusicSpotifyIMSLP