Ex. 13-1: Fugue

Bach'ın 1739–1742 civarında, ellili yaşlarındayken ve Leipzig'de müzik direktörüyken derlediği İyi Düzenlenmiş Klavye'nin II. Kitabı'ndan 8 numara. Hem prelüd hem füg, altı diyezli bir ton olan Re diyez minörde yazılmıştır. Altı diyez uzak bir tondur ve İyi Düzenlenmiş Klavye'nin bütün amacı, iyi bir akordun bu kadar uzak tonları bile akortlu duyurabileceğini göstermektir. I. Kitap'ta da bu tonda bir prelüd ve füg vardır ve o da bu uygulamada yer alır. (Ex. 12-1: Fugue (edited fragment), Johann Sebastian Bach)

Bu dönemde müzik modası Bach'ın yoğun kontrpuanından uzaklaşıp daha sade ve hafif bir üsluba yönelmişti. Genç bir eleştirmen olan Johann Adolf Scheibe, Bach'ın müziğini aşırı işlenmiş ve karmaşık diye yazılı olarak eleştirmişti bile. Aynı yıllarda Bach, yine 24 tonun hepsini dolaşan, prelüd ve füglerden oluşan ikinci bir kitabı baştan sona bir araya getirdi.

Re diyez minör zamanla karanlık, huzursuz bir ton olarak görülmeye başlandı. Yazar Christian Schubart, hayaletler konuşabilseydi bu tonda konuşacaklarını söylemiştir — ancak bunu Bach'ın döneminden onlarca yıl sonra yazmıştır.

Füg dört seslidir. Teması daha sonra ters çevrilmiş olarak geri döner; Bach, temanın ve ayna görüntüsünün ilk kez birlikte duyulduğu anı en sona saklar.

İyi Düzenlenmiş Klavye Bach hayattayken hiç basılmadı; kopyalar halinde elden ele dolaştı. Mozart onu Viyana'da inceledi; Beethoven'ın da on bir yaşlarında bütün diziyi çalabildiği söylenir.

Ramin Bahrami'nin Bach: The Well-Tempered Clavier, Book II albümünden (2016)
SpotifyIMSLP