Ex. 8-17: Lilacs
Rahmaninov’un 12 Romans (Op. 21) adlı eserinin 5. şarkısı; Nisan 1902’de, kuzeni Natalia Satina ile evlendiği ay bestelendi. Ekaterina Beketova’nın şiiri, şafak vakti hâlâ çiy ıslaklığındaki çimenlerin arasından leylak çalılarına yürüyen ve orada tek, sessiz bir mutluluk bulan birini anlatır. Hava, Rahmaninov için alışılmadık derecede aydınlık ve yumuşaktır.
Rahmaninov, 1. Senfonisi 1897’deki prömiyerinde başarısız olduktan sonra yıllarca depresyonda kalmış, özgüvenini ancak kısa süre önce 2. Piyano Konçertosu ile yeniden kazanmıştı. Op. 21’deki on iki şarkı arasında “Leylaklar”, daha sonra, 1914’te solo piyano için düzenlediği tek şarkıdır ve bu versiyonu sık sık bis parçası olarak çalardı. En mutlu yazlarını geçirdiği ve Devrim’den sonra Rusya’yı terk edince sonsuza dek kaybettiği kır malikânesi Ivanovka’nın kapısının üzerinde leylaklar ve güller büyürdü.
Yıllarca tanımadığı bir hayranı ona beyaz leylak gönderdi. Bu 1906’dan önce, konserlerinden birinde sahneye bir demet beyaz leylak uzatılmasıyla başladı. O andan itibaren Rusya’da verdiği her konsere ve bayramlarda evine, her seferinde hiçbir not olmadan leylak geldi. Aile ona “Beyaz Leylak” adını verdi. Daha sonra onu tanıyan bir müzisyen Rahmaninov’a adını söyledi: Fekla Russo. Dul bir öğretmendi ve Rahmaninov’un müziği karanlık bir dönemden geçmesine yardım etmişti. Rahmaninov ona bir mektupla teşekkür etti; birkaç yıl boyunca mektuplaştılar ama hiç karşılaşmadılar. Sonradan bu kadının arkadaşı olan bir öğrencisi, leylakların bu şarkıyla hiçbir ilgisi olmadığını yazmıştır.
Islama Abdullayeva ve Fəqan Həsənli’nin Сирень (Lilacs) albümünden (2024)Spotify
Ayrıca Asmik Grigorian ve Lukas Geniušas’ın Dissonance albümünde (2022)Spotify
IMSLP