Ex. 5-13: Go Down, Moses

Harry T. Burleigh

Key: D/BmTime: 4/4African American Spirituals

“Go Down, Moses”, Amerika'nın güneyinde köleleştirilmiş insanlar arasında doğmuş bir Afrikalı Amerikalı spiritueldir. Harry T. Burleigh (1866–1949) onu 1917'de solo ses ve piyano için düzenledi; burada yer alan versiyon budur.

Sözler, Mısır kralı Firavun'a İsrailoğulları'nı serbest bırakmasını söylemekle görevlendirilen Musa'nın Kutsal Kitap'taki hikâyesini yeniden anlatır. Köle olarak tutulan insanlar için Mısır kölelik, Musa bir kurtarıcı demekti; “Let my people go” (Halkımı bırak) ise tam olarak söylediği anlama geliyordu. Şarkı ilk kez 1861'de Virginia'daki Fort Monroe'da, İç Savaş sırasında kölelikten kaçmış insanlar onu söylerken yazıya geçirildi ve aynı yıl basıldı; nota olarak yayımlandığı bilinen ilk spirituel budur. Kaçan köleleri özgürlüğe götüren Harriet Tubman, onu saklanan insanlar için bir işaret şarkısı olarak kullandığını söylemiştir.

Burleigh, köleliğin kaldırılmasından bir yıl sonra Pennsylvania'nın Erie kentinde doğdu. Dedesi Hamilton Waters, Maryland'de köle olarak yaşamış, kendisinin ve annesinin özgürlüğünü satın almıştı; çocuğa eski şarkıları söylerdi. 1892'de Burleigh, müdürü Dvořák olan New York'taki Ulusal Müzik Konservatuvarı'nda burs kazandı. Burleigh ona çok sık spiritueller söyledi; o sırada Yeni Dünya Senfonisi'ni yazmakta olan Dvořák da bu melodilerin gerçek anlamda Amerikan bir müziğin temeli olduğunu söyledi.

Burleigh 1894'ten itibaren New York'taki St. George's Kilisesi'nin bariton solistiydi ve bu görevi 52 yıl sürdürdü. Yaklaşık altmış şarkıcı seçmelere katılmıştı ve o, tek siyah adaydı. Kilisenin bazı üyeleri onu istemedi, ama bankacı J. P. Morgan onun lehine belirleyici oyu verdi.

Burleigh, bu şarkılarla birlikte basılan bir notta şarkıcıları, onları sallanarak, el çırparak ve yapay aksanlarla komik “minstrel” şarkıları gibi söylememeleri konusunda uyardı. Ona göre bu şarkıların hepsinde “bir umut, insanın nihai adaletine ve kardeşliğine bir inanç soluk alır.”

Burleigh bu şarkıyı 1919'da kendisi kaydetti. Black Swans: The First Recordings of Black Classical Music Performers albümünden (2019)
Listen on Apple MusicSpotify

Ayrıca saksofon ve piyano için bir caz versiyonu olarak, Archie Shepp ve Horace Parlan'ın Goin' Home albümünden (1977)
Listen on Apple MusicSpotifyIMSLP