Ex. 14-4: Der Müller und der Bach
Der Müller und der Bach (Değirmenci ve Dere), Die schöne Müllerin (Güzel Değirmenci Kızı) dizisindeki yirmi şarkının 19.’sudur. Schubert bu şarkıları 1823’te, 26 yaşındayken yazdı. O yıl ağır hastaydı ve yazın birkaç haftayı hastanede geçirdi. Ağustosta bir arkadaşına şöyle yazdı: “Bir daha tamamen iyileşebileceğimden şüpheliyim.” Şarkılar 1824’te Viyana’da basıldı.
Şiirler, orta Almanya’daki Dessau’dan bir şair ve öğretmen olan Wilhelm Müller’e (1794–1827) aittir. Müller 1815’te günlüğüne çalgı çalamadığını ve şarkı söyleyemediğini yazmış, bir gün birinin sözlerindeki müziği duyacağını umduğunu belirtmişti. Schubert’in şarkılarını hiç duyduğuna dair bir kayıt yoktur. 1827’de, 32 yaşında öldü.
Hikâyede bir değirmende çalışan genç bir adam, değirmen sahibinin kızına âşık olur, ama kız onu bir avcı için terk eder. Bu şarkıda genç adam dereyle konuşur. Dere onu teselli etmeye çalışır, ama genç adam derenin aşkın ne olduğunu bilmediğini söyler ve serin suyun derinliklerinde dinlenmeyi özler. Son şarkıda dere ona ninni söyleyerek onu uyutur.
Schubert’in ölümünden sonra uzun yıllar şarkıcılar diziden bir seferde yalnızca birkaç şarkı söylediler. Yirmi şarkının tamamının yer aldığı ilk konser, Schubert’in ölümünden 28 yıl sonra, 1856’da Viyana’da verildi.
Dietrich Fischer-Dieskau ve Jörg Demus’un Schubert: Die schöne Müllerin albümünden (2000)Spotify
IMSLP