Ex. 11-11: Lasst mich allein

Dvořák'ın Ottilie Malybrok-Stieler'in Almanca şiirleri üzerine 1887–88'de bestelediği Vier Lieder (Dört Şarkı, Op. 82) dizisinin 1 numaralı şarkısı. Bu şarkı Josefina Čermáková'nın en sevdiği şarkıydı — ve arkasında Dvořák'ın ilk, karşılıksız aşkı yatıyordu. 1865'te Dvořák ona piyano dersi vermiş ve ona âşık olmuştu, ama Josefina aynı duyguları paylaşmadı ve bir kontla evlendi; Dvořák daha sonra, 1873'te, onun küçük kız kardeşi Anna ile evlendi.

On yıllar sonra bu ezgi, özel bir anıta dönüştü. Dvořák 1894–95 kışında Amerika'da Si minör Viyolonsel Konçertosu'nu (Op. 104) bestelerken Josefina'nın ağır hasta olduğunu öğrendi ve şarkının ezgisini ağır bölümde kullandı. Josefina, Dvořák eve döndükten kısa süre sonra, Mayıs 1895'te öldü. Dvořák acı içinde tamamlanmış final bölümüne geri döndü ve kısa sonunu, şarkıyı bir kez daha alıntılayan, yaklaşık altmış ölçülük uzun ve sakin bir koda ile değiştirdi. Bu kez onu solo bir keman yumuşakça çalar, viyolonsel yanıt verir; ardından orkestra son ölçüler için yükselir.

Dvořák'ın müziğine ilk zamanlardan beri hayran olan Brahms, konçertoya hayran kaldı. Şöyle dediği söylenir: “Böyle bir viyolonsel konçertosu yazılabileceğini bilseydim, bir tane de ben yazardım!”

Konçertonun ithaf edildiği viyolonselci Hanuš Wihan, eserin parlak bir solo kadansla — çalıcı için gösterişli bir vitrin — bitmesini istedi. Dvořák reddetti. Yayıncısına, hiç kimsenin, “dostum Wihan bile”, tek bir notayı değiştirmemesi gerektiğini ve kadans olmayacağını yazdı. İlk seslendirmeyi sonunda başka bir viyolonselci, Leo Stern, 1896'da yaptı.

Eva Garajová ve Marián Lapšanský'nin Nox et solitudo albümünden (2014)
SpotifyIMSLP