Solfej Türleri
Nota adları, dizi derece adları ve kromatik değişimlerin nasıl ele alındığına bağlı olarak farklı solfej türleri vardır.
Hareketli do / Sabit do
Müzisyenlerin perdelere atıfta bulunmak için hem mutlak (sabit do) hem de göreceli (hareketli do) bir sisteme ihtiyacı vardır, bu nedenle mümkünse her iki şekilde de pratik yapmanız önerilir. Ancak solfej pratiğine başlarken bir yeni başlayanın önce hangisini öğreneceğini seçmesi gerekebilir. Amacınız mutlak perde duyuşunu öğrenmek veya enstrüman çalma becerilerinizi geliştirmekse, sabit do ile başlamak isteyebilirsiniz. Amacınız göreceli perde duyuşunu öğrenmek, müzik analizi yapmak veya kompozisyon teorisi öğrenmekse, hareketli do ile başlamak isteyebilirsiniz. Her iki durumda da, iyi bir müzisyen olmak için her ikisine de hakim olmak arzu edilir.
Hareketli do
Hareketli do'da, dizi derecesi 1 "do" olarak adlandırılır ve her hece bir dizi derecesine karşılık gelir.
Sabit do
Sabit do'da, "Do" notu her zaman "Do" olarak adlandırılır ve her hece tonaliteden bağımsız olarak bir nota adına karşılık gelir.
Kromatik Olmayan / Kromatik Heceler
Kromatik heceler perde farklılıklarını daha titizlikle fark etmenizi sağlar, ancak zor buluyorsanız kromatik olmayan hecelerle başlayabilirsiniz.
Kromatik Olmayan Heceler (Hareketli do)
Değiştirme işaretleri kromatik olmayan heceleri etkilemez. Dizi derecesi 1 ve diyezli 1'in ikisi de "Do" olarak adlandırılır.
Kromatik Olmayan Heceler (Sabit do)
Donanım ve değiştirme işaretleri kromatik olmayan heceleri etkilemez. "Do" ve "Do#" ikisi de "Do" olarak adlandırılır.
Kromatik Heceler (Hareketli do)
Dizi derecesi 1 "Do" ve diyezli 1 "Di" olarak adlandırılır. Diğer heceler aşağıda gösterilmiştir.
Kromatik Heceler (Sabit do)
"Do" notası "do" ve "Do#" notası tonaliteden bağımsız olarak "di" olarak adlandırılır.
Kromatik Heceler (Özet Tablosu)
Kromatik dizinin heceleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.
| Nota adı (Veya hareketli do'da dizi derecesi) | Hece |
|---|---|
| C𝄫 (or double lowered 1) | daw |
| C♭ (or lowered 1) | de |
| C (or 1) | do |
| C# (or raised 1) | di |
| C𝄪 (or double raised 1) | dai |
| D𝄫 (or double lowered 2) | raw |
| D♭ (or lowered 2) | ra |
| D (or 2) | re |
| D# (or raised 2) | ri |
| D𝄪 (or double raised 2) | rai |
| E𝄫 (or double lowered 3) | maw |
| E♭ (or lowered 3) | me |
| E (or 3) | mi |
| E# (or raised 3) | mai |
| E𝄪 (or double raised 3) | - |
| F𝄫 (or double lowered 4) | faw |
| F♭ (or lowered 4) | fe |
| F (or 4) | fa |
| F# (or raised 4) | fi |
| F𝄪 (or double raised 4) | fai |
| G𝄫 (or double lowered 5) | saw |
| G♭ (or lowered 5) | se |
| G (or 5) | sol |
| G# (or raised 5) | si |
| G𝄪 (or double raised 5) | sai |
| A𝄫 (or double lowered 6) | law |
| A♭ (or lowered 6) | le |
| A (or 6) | la |
| A# (or raised 6) | li |
| A𝄪 (or double raised 6) | lai |
| B𝄫 (or double lowered 7) | taw |
| B♭ (or lowered 7) | te |
| B (or 7) | ti |
| B# (or raised 7) | tai |
| B𝄪 (or double raised 7) | - |
Geliştirilen Beceriler
Hareketli do ve sabit do farklı müzikal becerileri geliştirir.
Hareketli do ile geliştirilen beceriler
- Göreceli kulak — tonaliteden bağımsız olarak aralıkları ve nota ilişkilerini tanıma yeteneği
- Transpoze yeteneği — bir melodiyi herhangi bir tonalitede söyleme veya çalma yeteneği
- Yapısal anlayış — armonik ilerleyişleri ve melodik hareketleri tonal işlev olarak kavrama
Sabit do ile geliştirilen beceriler
- Mutlak perde hafızası — nota adlarını gerçek perdelerle doğrudan ilişkilendirme
- Enstrüman hakimiyeti — nota adları doğrudan parmak pozisyonlarına ve tuş konumlarına karşılık gelir, bu da icra için pratiktir
- Atonal müzik okuma — tonal merkezi olmayan modern müziği doğru okuma
"Operasyon" ve "Algı" — İki Bakış Açısı
Müzikolog Dr. Jody Nagel, sabit do ile hareketli do arasındaki farkı "operasyon" ve "algı" kavramlarıyla açıklar.
Bir enstrüman çalarken (operasyon), mutlak nota adlarına ihtiyacınız vardır — "bu nota do#, bu yüzden bu parmak pozisyonunu kullanıyorum." Müziği dinleyip anlarken (algı) ise göreceli ilişkiler önemlidir — "bu nota toniğin üzerinde bir büyük üçlü."
Başka bir deyişle, sabit do "operasyon" için, hareketli do ise "algı" için uygundur. Başarılı müzisyenler her iki yeteneğe de sahiptir; bu nedenle soru hangi sistemin daha iyi olduğu değil, her birinin nasıl etkili kullanılacağıdır.
Hangisiyle başlamalısınız?
Do majörde başlarsanız, hareketli do ve sabit do tamamen aynıdır. Hangi sistemi seçerseniz seçin, ilk adım aynıdır.
Genel olarak hareketli do ile başlamak önerilir. İnsanların melodiyi doğal olarak duyma biçimine uygundur — farklı bir tonaliteye transpoze edilse bile bir melodiyi "aynı şarkı" olarak tanırız. Güveniniz arttıkça kromatik heceleri ekleyebilir ve ardından sabit do'yu da keşfedebilirsiniz. Bu adım adım yaklaşım etkilidir.
Ancak do-re-mi'nin nota adı olarak kullanıldığı ülkelerde — Fransa, İtalya, İspanya, Japonya ve Kore gibi — sabit do doğal başlangıç noktasıdır. Bu ülkelerde "do" her zaman "C" anlamına gelir, bu nedenle hareketli do kavramıyla karışıklığı önlemek gerekir.
Neden kromatik heceler kullanmalı?
Kromatik olmayan hecelerde (do re mi fa sol la si) hem C hem de C# "do" olarak adlandırılır. Kromatik heceler bunları ayırt eder — C "do", C# ise "di" olur — böylece kromatik değişiklikleri sesle ifade edebilirsiniz.
Başlangıçta ek heceler zor gelebilir. Önce kromatik olmayan hecelerle sağlam bir temel oluşturmak, ardından hazır hissettiğinizde kromatik hecelere geçmek en iyisidir.
Ayrıca, çok sayıda diyez veya bemol içeren tonalitelerde (örneğin Fa# majör) sabit do + kromatik heceler kombinasyonunda neredeyse her hece değiştirilmiş bir form olur ve bu da kullanımı pratik olmaktan çıkarır.
Singalong Solfege'de deneyin
Singalong Solfege dört kombinasyonun tamamını destekler: hareketli do, sabit do, kromatik olmayan ve kromatik. Farklı yaklaşımları denemek için ayarları değiştirmeniz yeterli — size uygun olanı bulmak veya adım adım ilerlemek için idealdir.